Bombardier Sea-Doo 320, 1968

Bombardier Sea-Doo 320, 1968

Η αρχή

Το πρώτο Sea-Doo της Bombardier κατασκευάστηκε το 1968 και ήταν εφοδιασμένο με αερόψυκτο δίχρονο μονοκύλινδρο κινητήρα.  

 

Κείμενο:Βασίλης Μωραΐτης

Photos:www.jetskiworld.gr, BRP

 

Γενικά ο κόσμος των watercraft πιστεύει ότι όταν ο Clayton Jacobson II αρχικά εφεύρε τα συγκεκριμένα σκάφη, έδωσε την άδεια στην Kawasaki για να κατασκευάσει το πρώτο σκάφος παραγωγής. Βέβαια μπορεί μεν η Kawasaki να κατασκεύασε το πρώτο όρθιο παραγωγής και στη συνέχεια να στήριξε το σπορ, ωστόσο αρχικά ο Jacobson είχε συνάψει μία συμφωνία με την Καναδέζικη εταιρεία Bombardier. Πιο συγκεκριμένα είχε πουλήσει τα δικαιώματα για την κατασκευή του πρώτου καθιστού watercraft.

 

Στην ουσία, στα μέσα περίπου του 1967 ο εφευρέτης Clayton Jacobson II εργαζόταν πυρετωδώς πάνω στο δεύτερο πρωτότυπο σκάφος του ώσπου τον πλησίασε κάποιος εν ονόματι  Warren Daoust. Ο Daoust ήταν πρόεδρος του Halveston, ενός μεγάλου dealership της Bombardier στο Duluth της Minnesota ο οποίος έτυχε να ακούσει μία συζήτηση που είχε ο πατέρας του Jacobson με κάποιους γνωστούς αναφέροντας την ενασχόλησή του με αυτό το συναρπαστικό εγχείρημα και φυσικά του εξέφρασε το ενδιαφέρον ότι η Bombardier είναι πιθανό να ενδιαφέρεται να δει το συγκεκριμένο σκάφος. Πράγματι η Καναδική εταιρεία έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον και ο Daoust έστειλε σύντομα στον Jacobson ένα μονοκύλινδρο δίχρονο κινητήρα 320cc της Rotax για να προχωρήσει στο εγχείρημά του.

 

Κι έτσι το 1967, χρησιμοποιώντας τον συγκεκριμένο κινητήρα ο Jacobson κατασκεύασε το πρώτο watercraft που ήταν ένα μονοθέσιο καθιστού τύπου. “Κατασκεύασα το σκάφος μέσα στο διαμέρισμά μου στο Los Angeles. Λόγω των διαστάσεων του κινητήρα που μου είχε στείλει ο Daoust η γάστρα έπρεπε να γίνει πιο φαρδιά από το αρχικό πρωτότυπο που είχα σχεδιάσει. Ο αερόψυκτος κινητήρας χρειαζόταν αρκετή παροχή αέρα και αυτό ήταν ο δεύτερος παράγοντας στην αλλαγή των σχεδίων μου. Δεν ήταν ότι είχα χάσει το ενδιαφέρον μου στο να κατασκευάσω το όρθιο που είχα ξεκινήσει.” ομολόγησε ο Jacobson σε μία συνέντευξή του στις αρχές της δεκαετίας του ’90.

 

Στις 19 Φεβρουαρίου του 1968 ο Jacobson κατέθεσε τα απαραίτητα έγγραφα των πατεντών ενός καθιστού watercraft (power driven aquatic vehicle) και στις 11 Φεβρουαρίου του επόμενου χρόνου είχε κατοχυρώσει την πατέντα του σκάφους του. Η Bombardier κατασκεύασε και πούλησε το πρώτο watercraft καθιστού τύπου με την έγγραφη άδεια του Jacobson από το 1968-1970. Το 1969, το Sea-Doo –όπως ονομάστηκε από την Bombardier το συγκεκριμένο σκάφος- εφοδιάστηκε με ένα μεγαλύτερου κυβισμού δικύλινδου, υγρόψυκτου κινητήρα, 372cc, που προερχόταν από την Rotax. Σύμφωνα με την Bombardier τον επόμενο χρόνο, το 1970, τα μοντέλα δεν βγήκαν ποτέ από την γραμμή παραγωγής. Έπειτα από τριών χρονών προσπάθεια να βάλει η Bombardier το συγκεκριμένο προϊόν στην αγορά δεν κατάφερε με αποτέλεσμα να επιστρέψει κάθε δικαίωμα χρήσης των σχεδίων και ιδεών του Jacobson πίσω στα συρτάρια του. Πάνω σε αυτό ο Jacobson ανάφερε ότι υπήρξαν πολλά προβλήματα σε αυτό το εγχείρημα μιας και δεν υπήρχε κάποιος συγκεκριμένος επικεφαλής στο όλο project με αποτέλεσμα να υπάρξουν αρκετές παραβλέψεις. “Οι σχεδιαστές και οι μηχανολόγοι της Sea-Doo ήταν σεταρισμένοι με τον τρόπο τους. Δεν περνούσε ο λόγος μου ούτε είχα κανένα έλεγχο σε αυτό το project από την στιγμή που τους είχα δώσει την άδεια παραγωγής. Τις στιγμές που αντιμετώπιζαν προβλήματα εγώ είχα κάνει σημαντικές αναβαθμίσεις στην California.” δήλωσε ο Jacobson σε μία συνέντευξή του στο PWI.

 

Επίπεδη γάστρα

Το Sea-Doo 320 ήταν το πρώτο σκάφος τύπου watercraft που κατασκεύασε η Bombardier το 1968. Ήταν εφοδιασμένο με μία ημί-V γάστρα που όμως στην πραγματικότητα ήταν σχεδόν επίπεδη. Κατασκευασμένη από fiberglass με χειροποίητο τρόπο αλλά με εκκεντρικό ρύγχος εφόσον η σχεδίαση του προερχόταν από τα snowmobile της εταιρείας και διαστάσεις (μήκος: 91 και 1/8 in, πλάτος:58in και ύψος:32.5in) που χρησιμοποιήθηκαν ελαφρώς στο μέλλον το 1988. Η σέλα ήταν απλή στη σχεδίασή της και έφερε λεπτό αφρώδες υλικό, σχεδιασμένη για ένα άτομο και έφερε πρόσθετα κλείστρα για το μηχανοστάσιο που ήταν από κάτω.

 

Αερόψυκτος κινητήρας

Ο πρώτος δίχρονος μονοκύλινδρος αερόψυκτος κινητήρας της Rotax απέδιδε 25.3 ίππους με σχέση συμπίεσης 9:1 και απαιτούσε μία ισχυρή μπαταρία για να έρθει στη ζωή. Επιπλέον, διέθετε εκκίνηση με κορδόνι σε περίπτωση που παρέδιδε το πνεύμα η μίζα. Το επόμενο μοντέλο των 372cc είχε αλουμινένιο μπλοκ και ολική χωρητικότητα 368cc και η τροφοδοσία του γινόταν μέσω ενός καρμπιρατέρ Tillotson. Ωστόσο ο κινητήρας ήταν αρκετά βαρύς (67 lbs) από την στιγμή που μπλοκ και κεφαλή ήταν ένα ενιαίο κομμάτι και όχι ξεχωριστό όπως στα μεταγενέστερα personal watercraft.

 

Η ιπποδύναμη μεταφραζόταν σε ώθηση μέσω μία τουρμπίνας Berkeley 5JA (και 6JA για το μοντέλο των 372cc) με απευθείας μετάδοση. Η τουρμπίνα φιλοξενούσε ένα περίεργο impeller δύο πτερυγίων. Το μοντέλο 320cc ήταν εφοδιασμένο με ένα ιμάντα χρονισμού για το λόγο ότι ο στρόφαλος και η τουρμπίνα δεν ήταν στην ίδια ευθεία κάτι στο οποίο έπαιζε ρόλο η σχεδίαση της γάστρας. Το μοντέλο των 372cc είχε εξωτερικό βολάν κάτι που χαρακτηρίστηκε ιδιαίτερα επικίνδυνο.

 

Το πρώτο Sea-Doo φορούσε γυμνή μπάρα τιμονιού με σκριπ από μοτοσικλέτα και αλουμινένια μανέτα γκαζιού συμβατικού τύπου. Επιπλέον, διέθετε αφαιρούμενο ρεζερβουάρ καυσίμου και ένα λιτό ταμπλό οργάνων με κλειδί (όπως τα κρις κραφτ της εποχής) για την εκκίνηση του μοτέρ.

 

Γυρίζοντας πίσω στο 1969, αν διαβάσει κανείς το τι εγγραφόταν στο owners manual του μοντέλου θα έβαζε τα γέλια με τα δεδομένα των personal watercraft που κατασκευάστηκαν έπειτα από 20 χρόνια. Για παράδειγμα, η Καναδική εταιρεία συνιστούσε την επιβίβαση από το εμπρός μέρος του σκάφους από τα βαθιά νερά αναρριγώντας από την πλώρη του σκάφους, περνώντας πάνω από το τιμόνι. Επιπλέον, ο κατασκευαστής δεν συνιστούσε την λειτουργία του μοτέρ όταν το σκάφος ήταν στο ντόκο ή όταν ο χειριστής βρισκόταν μακριά από το σκάφος.

 

Ωστόσο, το σκάφος είχε σχεδιαστεί για την διασκέδαση του ενδιαφερόμενου καταναλωτή (όπως και σήμερα) και αυτό υποσχόταν ότι του προσέφερε. Τι συνέβη λοιπόν προς τα τέλη της δεκαετίας του ’60 και αναγκάστηκε η Bombardier να τερματίσει την παραγωγή των Sea-Doo; Την εποχή εκείνη, το 1969, κόστιζε 1300 δολάρια, γεγονός που το καθιστούσε κατά ελάχιστα πιο φθηνό από πολλά αυτοκίνητα της εποχής. Επιπλέον, η Καναδική εταιρεία δεν είχε το καλύτερο δίκτυο πωλήσεων και επίσης είχε δώσει μεγαλύτερη έμφαση στα Ski-Doo. Ο Denys LaPointe, επικεφαλής του τμήματος σχεδίασης για την Sea-Doo στις αρχές της δεκαετίας του ’90 καθώς και ο γιος του Anselme LaPointe που εργάστηκε στο αυθεντικό πρόγραμμα των Sea-Doo ανάφεραν ότι υπήρχαν πολλά προβλήματα σε αυτά, τα αρχικά μοντέλα όπως η αντιμετώπιση της σκουριάς και η τεχνολογία marine δεν ήταν αναπτυγμένη εκείνη την εποχή. Επίσης, ο Jacobson είχε αναφέρει ότι η εταιρεία αμελούσε αρκετά βασικά στοιχεία του σχεδιασμού κάποιων σπέσιαλ τμημάτων του σκάφους.

 

Πέρα από τα προβλήματα που ανάγκασαν την Bombardier να τερματίσει το σχέδιο των personal watercraft, παραμένει το ουσιαστικό γεγονός ότι η Καναδική ήταν η πρώτη που κατασκεύασε έστω και σε περιορισμένο αριθμό κομματιών το πρώτο personal watercraft καθιστού τύπου. Χρειάστηκαν περίπου 18 χρόνια για να ανασυγκροτήσει τις αποφάσεις της η εταιρεία και βλέποντας την επιτυχημένη πορεία των μονοθέσιων Jet Ski της Kawasaki για να επανέρθει ξανά στο προσκήνιο των watercraft.

 

Τεχνικά χαρακτηριστικά

Bombardier Sea-Doo 320, 1968

Engine

Type: 2T, Single-cylinder, air-cooled

Displacement (cc): 318cc

Bore x stroke (mm): 76 x 70

Power (hp/rpm): 18/6.000

Torque (Ft.Lb/rpm): N.A.

Compression ratio: 8.8 :1

Fuel induction system: Tillotson carburetor

Exhaust system: Simple header with oval-shape waterbox

Cooling system: Air-cooled

Fuel consumption (L/h): NA

Hull

Type: Modified Flat bottom

Hull material: Hand laid fiberglass

Deck Material: Hand laid fiberglass

Overall length (mm):   (94 and 1/8in)

Overall width (mm): (58 in)

Overall height (mm): (32 and 1/2 in)

Weight (kg):  (289 lbs)

Pump and drive line

Pump: Berkeley pump 5J5, with 1 to 1:1 ratio

Pump diameter (mm): NA

Reduction nozzle diameter (mm): NA

Steering nozzle diameter (mm): NA

Impeller: Aluminum, three blade.

Thrust (lbs): NA

Fuel/lubrication

Recommend fuel: Regular Unleaded gas, 87+octane rating

Fuel capacity (l):  (3.75 gal)

Lubrication: Gas/oil Pre-mix
Price
: NA

 


320cc μονοκύλινδρος, αερόψυκτος, 1968.

370cc δικύλινδρος, υγρόψυκτος, 1969.

Bombardier Sea-Doo 320, 1968.

Επίπεδη και φαρδιά γάστρα.



Ταμπλό από ταχύπλοο σκάφος.

Μονοθέσιο καθιστό watercraft.



Sea-Doo 320 cutaway.

Sea-Soo 320 Τεχνικά χαρακτηριστικά

Sea-Doo 370 cutaway.

Sea-Doo 370 Τεχνικά χαρακτηριστικά.