Τα όρια της φυσικής κατάστασης

Τα όρια της φυσικής κατάστασης

Ο αθλητισμός όταν εκτινάσσεται στα όρια του πρωταθλητισμού δεν είναι πλέον ένα χόμπι αλλά εξελίσσεται σε μία επιστήμη βιολογίας και χημείας που αναζητάει τις μέγιστες επιδόσεις από τον οργανισμό του αθλητή. Πίσω από την εντατική προπόνηση κρύβονται  ειδικά τεστ και αναλύσεις που θα βοηθήσουν τον επιστήμονα προπονητή να αξιοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο τον μυϊκό μηχανισμό του αθλητή.

 

Κείμενο: Β.Μωραϊτης

Φωτ.:Φ.Πίμπα, www.jetskiworrld.gr

 

 

Αν πιστεύει κανείς πως οι αναβάτες του μηχανοκίνητου αθλητισμού υστερούν στον τομέα της φυσικής κατάστασης σε σύγκριση με τους αθλητές του κλασικού αθλητισμού τότε, αναμφισβήτητα  θα βρεθεί προ εκπλήξεως μόλις διαβάσει το καθημερινό μενού της  ασκησιολογίας τους. Οι αναβάτες των MotoGP, του Μotocross, της F1, των personal water craft (pwc) καθώς και άλλων μηχανοκίνητων σπορ καθημερινά ακολουθούν ένα σκληρό πρόγραμμα εκγύμνασης για να βελτιώσουν όλες τις μυϊκές ομάδες τους καθώς επίσης τη λειτουργία του καρδιακού και αναπνευστικού συστήματος.

 

Τις τελευταίες δεκαετίες η συστηματική επιστημονική γνώση του αθλητισμού έχει αλλάξει τα στάνταρτ δεδομένα στις επιδόσεις, τους χρόνους και τα ρεκόρ που καταρρίπτουν οι αθλητές. Σ’αυτό έχει συμβάλει σημαντικά  η ραγδαία εξέλιξη της αθλητικής επιστήμης που σ’αυτή βασίζονται οι μοντέρνοι προπονητές για την προετοιμασία των αθλητών. Οι αθλητές που αγωνίζονται σε επίπεδο πρωταθλητισμού περνούν αρκετές ώρες στα αθλητιατρικά κέντρα σε τακτά χρονικά διαστήματα για να αξιολογήσουν τις δυνατότητες του οργανισμού τους. Στα συγκεκριμένα κέντρα οι επιστήμονες κάνουν κάποιες μετρήσεις που με τα αποτελέσματά τους μπορούν να βελτιώσουν αντίστοιχα τις επιδόσεις ενός αθλητή. Με λίγα λόγια η αξιολόγηση της φυσικής κατάστασης ενός αθλητή αποτελεί το πρωταρχικό στάδιο για τη βελτίωση της απόδοσής του και αυτός είναι ο στόχος της  εργομετρίας.

 

Οι εξετάσεις εργομετρίας διεξάγονται σε ειδικά εργαστήρια, τα εργομετρικά κέντρα τα οποία είναι εξοπλισμένα με πανάκριβο εξοπλισμό και εξειδικευμένους χειριστές που μπορούν να αναλύσουν κατάλληλα τις αντίστοιχες  τιμές των μετρήσεων και να βγάλουν τα απαραίτητα, για τον κάθε αθλητή, συμπεράσματα.. Ένα σύγχρονο εργομετρικό κέντρο αποτελείται από τέσσερις κύριες ομάδες: το τμήμα εργαστηριακού ελέγχου, το τμήμα εργοσπιρομετρικού ελέγχου, το εργαστήριο βιοκινητικού ελέγχου, το τμήμα αθλητικής ψυχολογίας και το βιοχημικό εργαστήριο.

 

Σημειωτέων δε ότι ένας αθλητής των Jet Ski όταν βρίσκεται εκτός εποχής αγώνων ακολουθεί πιστά ένα εναλλακτικό πρόγραμμα άσκησης που περιλαμβάνει ασκήσεις με βάρη και γιόγκα (ή πιλάτες)  και ασκήσεις για την βελτίωση του καρδιο-αναπνευστικού συστήματος. Το ποδήλατο βουνού, το Skateboard καθώς επίσης τα Roller Blade και η κολύμβηση είναι από τα σπορ που συμβάλουν σημαντικά στην καλή φυσική κατάσταση ενός αθλητή του μηχανοκίνητου αθλητισμού. Με την βοήθεια του γυμναστή μπορούν να γίνει κατάλληλη εξομοίωση της θέσης οδήγησης του Jet Ski, να απομονωθούν οι μυϊκές ομάδες που επιβαρύνονται και να γυμναστούν εναλλακτικά από άλλη σπορ. Απαραίτητο φυσικά είναι το πλήρες πρόγραμμα κατάλληλων διατάσεων για να διατηρείται η ευλυγισία του συνόλου. Ενδεικτικά αναφέρουμε κάποιες ασκήσεις καθώς επίσης ορισμένες διατάσεις στο φωτογραφικό αφιέρωμα του θέματος. Επίσης, το κατάλληλο μασάζ στους καταπονημένους μύες αποτελεί ένα πραγματικό “φάρμακο” για τον αθλητή. Στους Τελικούς του Παγκοσμίου οι κορυφαίοι αθλητές έχουν τον προσωπικό τους μασέρ που φροντίζει να αναστηλώσει και να τονώσει το μυικό σύστημα τους μεταξύ των σκελών του αγώνα.

 

Οι κορυφαίοι αναβάτες των Jet Ski διακρίνονται για την άριστη  φυσική τους κατάσταση που τους επιτρέπει να οδηγούν στο όριο τα ταχύτητα pwc τους. Τόσο τα μονοθέσια όσο και τα διθέσια pwc απαιτούν ιδιαίτερη μυϊκή δύναμη για να παραμείνει κανείς πάνω τους ξεκούραστος σε όλη τη διάρκεια του αγώνα. Μπορεί να ακούγεται γελοίο, ωστόσο αν οδηγήσει κάποιος ένας βελτιωμένο όρθιο Jet Ski που η ταχύτητά του υπερβαίνει τα 60 μίλια/ώρα για τρεις γύρους στην πίστα, στη συνέχεια δεν θα μπορεί να κρατήσει σφιχτά του τιμόνι του. Φανταστείτε πόσο πολλαπλασιάζεται ο δείκτης δυσκολίας  όταν η θάλασσα είναι κυματώδης και όταν υπάρχουν άλλοι δέκα αναβάτες μέσα στην ίδια πίστα. Τα κάτω και άνω άκρα καθώς επίσης οι μυείς της πλάτης και της μέσης καταπονούνται σε υψηλό βαθμό. Κατά συνέπεια η προπόνηση του αθλητή δεν περιορίζεται μόνο  στο νερό και πάνω στο σκάφος αλλά εξαπλώνεται και στο γυμναστήριο, ιδίως όταν ασχολείται σε επίπεδο πρωταθλητισμού.

 

Όσον αφορά το σπορ του Jet Ski πέρασα ο ίδιος από μία σειρά ειδικών μετρήσεων για να αξιολογηθεί η φυσική μου κατάσταση και να συγκριθεί με τα αντίστοιχα διεθνή πρότυπα αθλητών. Δεδομένου φυσικά ότι ακολουθώ ένα πρόγραμμα γύμνασης χειμώνα-καλοκαίρι για να βρίσκομαι σε θέση να οδηγώ όχι μόνο το αγωνιστικό μου σκάφος αλλά και τα ισχυρά σκάφη που δοκιμάζω στο πλαίσιο της δουλειάς μου.

 

Η πρώτη εξέταση αφορούσε την εργομετρική αξιολόγηση της καρδιοαναπνευστικής αντοχής. Στο συγκεκριμένο τεστ αξιολογείται η μέγιστη πρόσληψη εισπνεόμενου οξυγόνου (VO2 Max) σε σύγκριση με το εκπνεόμενο διοξείδιο του άνθρακα (CO2).  Τα αποτελέσματα των μετρήσεων μας βοηθούν στο να αξιολογήσουμε την λειτουργία του οργανισμού σε καταστάσεις από την ηρεμία σε υπομέγιστη προσπάθεια μέχρι και την μέγιστη οριακή κόπωση. Στη συνέχεια από αυτές τις μετρήσεις επιλέγουμε τις εντάσεις και τον όγκο της προπόνησης για την βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής αντοχής.

 

Μετά ακολούθησε η λιπομέτρηση (Body Mass Index). Η μέτρηση του ποσοστού του σωματικού λίπους αποτελεί δείκτη υγείας για τον κάθε αθλητή. Οι αθλητές που είναι παχύσαρκοι ή υπέρβαροι επιβαρύνουν πολύ περισσότερο τόσο το μυϊκό τους όσο και το καρδιοαναπνευστικό τους σύστημα.  Τα ποσοστά του σωματικού λίπους διαφοροποιούνται στον ανθρώπινο οργανισμό με την κατάλληλη διατροφή και  προπόνηση. Η μέτρηση του σωματικού λίπους έγινε με δύο μεθόδους: την απλή μέθοδο, τις δερματοπτυχές (ένα όργανο παρόμοιο με το παχύμετρο…) και στη συνέχεια έγινε επιβεβαίωση με υδροπυκνομέτρηση, μία μέθοδο που βασίζεται στη μέθοδο του Αρχιμήδη. Αξίζει να σημειωθεί το γεγονός ότι το συγκεκριμένο Κέντρο  Αποκατάστασης Αθλητών είναι το μοναδικό στην Ελλάδα που διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό για την διεξαγωγή της συγκεκριμένης εργαστηριακής μέτρησης.

 

Έπειτα πραγματοποιήθηκε η μέτρηση της αναερόβιας ικανότητας του αθλητή με τη μέθοδο Wingate. Με την εργαστηριακή αυτή μέτρηση αξιολογείται η μέγιστη παραγόμενη αναερόβια ισχύ, η μέση παραγόμενη  ισχύ και ο δείκτης κόπωσης του αθλητή. Το συγκεκριμένο τεστ παίζει σημαντικό ρόλο για τους αθλητές που συμμετέχουν σε αθλήματα μέγιστης έντασης και μικρής διάρκειας, π.χ. τους αθλητές ταχύτητας των 100μ. Σε συνδυασμό με τα τεστ εκρηκτικής  δύναμης (Bosco) των κάτω άκρων και με την αιματολογική ανάλυση του γαλακτικού οξέος αμέσως μετά το τεστ διασκευάζουμε μία πλήρη εικόνα του αναερόβιου προφίλ του αθλητή.

 

Το τελευταίο και ίσως το σημαντικότερο τεστ που πέρασα ήταν η το τεστ της ισοκινητικής αξιολόγησης Cybex. Η αξιολόγηση γίνεται μέσω ενός ισοκινητικού δυναμόμετρου. Η συγκεκριμένη αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους αθλητές του μηχανοκίνητου αθλητισμού γιατί μετράει την μυϊκή δύναμη των άνω και κάτω άκρων, τις μυϊκές ατροφίες-ασυμμετρίες και τις διαφορές μεταξύ των πρωταγωνιστών και ανταγωνιστών μυών.  Επίσης, με αυτή τη μέθοδο  αξιολογείται η πλευρίωση (την πλευρά που είναι ισχυρή), τα κυρίαρχα μέλη ώστε να εφαρμοστούν προγράμματα ανάλογα με το άθλημα για την βελτίωση της δύναμης στις μυϊκές ομάδες που απαιτείται.

 

Τα εργαστηριακά τεστ που αναγράφονται παρακάτω συνδυάζονται με κατάλληλες αιματολογικές αναλύσεις ώστε να καταγραφεί η ολοκληρωμένη εικόνα του κάθε αθλητή. Οι αθλητές μέσου επιπέδου περνούν από τα εργομετρικά εργαστήρια τουλάχιστον  δύο φορές το χρόνο ενώ οι επαγγελματίες περνούν σε πιο συχνή βάση, περίπου κάθε οκτώ εβδομάδες.

 

 

Πίνακας 1

Άθλημα                                                           VO2Max

GP 500 Ταχύτητα μοτοσικλετών                    65

Formula 1                                                         67,19

WRC                                                               62,39

Επαγγελματικό ποδόσφαιρο                           62

Αθλητής μαραθώνιου δρόμου                        71-17

Jet Ski Β.Μωραϊτης                                         58,10

 

Πίνακας 2

Καρδιακός παλμός

Αθλητής

bpm

M.Schumacher  F1

42

Kurt Nicol MX

42

Olympic runner

37

Footballer

50

M.Doohan GP 500

37

V.Moraitis(Jet Ski)

52

 

Ευχαριστούμε ιδιαίτερα την εταιρεία Body Talk ως προς την παροχή των ενδυμάτων για τις ανάγκες της φωτογράφησης, καθώς επίσης το γυμναστήριο A.Γ.Σ. Κουκάκι.

 

Body Talk

Λεωφ. Ειρήνης 36,

Ταύρος 177 78

Τηλ.:210-340 0000

Fax.:210-340 0180

Web:www.bodytalk.gr

 

A.Γ.Σ. Κουκακίου

Αγλαύρου 11-Κουκάκι

Τηλ 210-9241632

 


Ιδιαίτερα σημαντικό το τεστ του VO2 Max.

Η δοκιμή του Wingate σε γονατίζει σε 30".

Στο ισοκινητικό δυναμόμετρο θα βρείτε τις πιθανές βλάβες σας.

Η υγροπυκνομέτρηση δείχνει την σωστή περιεκτικότητα λίπους στο σώμα μας.

Γυμναστική τύπου hard core...

ή σε πιο light μορφή.

Για την αντοχή χρειάζεσαι μικρότερα βάρη.

Οι διατάσεις είναι απαραίτητες.

Η εκγύμναση των κάτω άκρων...

είναι πολύ σημαντική για τους οδηγούς των jet ski.

Μέση και κοιλιακοί αποτελούν must...

στο πρόγραμμα άσκησης των jet skier.

Οι εργοστασιακοί αναβάτες φροντίζουν το σώμα τους...

ακόμα και ενδιάμεσα στα σκέλη του αγώνα.