Λαγκάδια:Πέτρινο κομψοτέχνημα

Λαγκάδια: Πέτρινο κομψοτέχνημα

Χτισμένα αμφιθεατρικά στην ορεινή Γορτυνία, τα Λαγκάδια αποτελούν μία γραφικότατη αρκαδική κωμόπολη, ένα αληθινό πέτρινο κομψοτέχνημα, πατρίδα των Δεληγιαννέων αλλά και άλλων οπλαρχηγών του 1821.

 

Κείμενο: Β. Μωραΐτης

Φωτ.:www.jetskiworld.gr

 

Περίπου δυόμισι ώρες χρειάζεται κανείς για να φθάσει από την Αθήνα στα Λαγκάδια. Πριν καλά-καλά μπει στην παραδοσιακή κωμόπολη εντυπωσιάζεται από την πολεοδομία και την αρχιτεκτονική των σπιτιών που κυριολεκτικά κρέμονται στην πλαγιά του  Μαίναλου. Μόνο που αντικρίζεις την βαθιά ρεματιά η οποία εξαπλώνεται μέχρι εκεί που δεν φθάνει το μάτι σου, αντιλαμβάνεσαι από προήλθε η ονομασία της χωριού. Μια ρεματιά με κλίση 70%, κατάφυτη με καρυδιές και πλατάνια, πλούσια σε  τρεχούμενα νερά που ο ήχος του δίνει το δικό του ορισμό στο Πελοποννησιακό φενγκ σούι. Από αυτή τη ρεματιά αρχίζει το απόκρημνο φαράγγι, το Λαγκαδιανό ρέμα, όπου κυλά στο ομώνυμο ποτάμι, του Τουθόα κατά τον Παυσανία, το οποίο διασχίζει μεγάλο τμήμα της Γορτυνία, περνώντας από καταπράσινες πλαγιές πριν καταλήξει μέσα στον ποταμό Λάδωνα.   Η χτίση των Λαγκαδιών πιθανολογείται μεταξύ του 13ου και του 16ου μ.Χ. αιώνα, όπου κατά μία εκδοχή, οι πρώτοι κάτοικοι ήταν οι μάστορες που έχτισαν το κάστρο της Άκοβας, στα χρόνια της Φραγκοκρατίας. Πρώτη αναφορά τους σύμφωνα με τα λεγόμενα των χωρικών, έγινε το 1963 σε σημείωση του κώδικα της μονής Αιμυαλών.

 

Πριν περάσεις το στενό πέτρινο γεφύρι που σε οδηγεί στην κεντρική πλατεία του χωριού κάνεις στάση στο εργαστήρι του κυρ-Θανάση. Πρόκειται για έναν, αν όχι τον τελευταίο, τεχνήτη/ξυλουργό, οποίος κατασκευάζει χειροποίητα καλούδια, χρησιμοποιώντας αυτοσχέδια εργαλεία. Μαγκούρες, γκλίτσες, πιατέλες κάθε μεγέθους και σχήματος κοσμούν την βιτρίνα –στην κυριολεξία της αυλή, του μάστορα. Τα περισσότερα από αυτά καταλήγουν στα γραφικά μαγαζάκια της πλατείας, τα οποία αποτελούν πόλο έλξης για τους επισκέπτες. Ο ίδιος αισθάνεται περήφανος που έχει παραμείνει στον τόπο του αλλά ταυτόχρονα δυσαρεστείται όταν βλέπει τους νέους να τον εγκαταλείπουν λόγο έλλειψης δουλειάς.

 

Ώρα για ποδαρόδρομο

Μπαίνοντας συναντάς την πέτρινης εκκλησία των Ταξιαρχών που κερδίζει τις εντυπώσεις με τον ιδιότυπο καμπαναριό των δύο επιπέδων. Από την άλλη πλευρά της υπάρχει το περίτεχνο κωδονοστάσι με το ρολόι που αποτελεί έργο του 1910. Απέναντί της η πλατεία των Ηρώων, σήμα κατατεθέν του χωριού, που υπενθυμίζει στους επισκέπτες του την πρωταγωνιστικό ρόλο που έπαιξαν οι πρόγονοί του την ελληνική επανάσταση του 1821. Η οικογένεια των Δελληγιανναίων  ήταν μία από τις πλουσιότερες και ισχυρότερες οικογένειες που πρωτοστάτησε τόσο στην προετοιμασία όσο και την διεξαγωγή του Αγώνα. Η ίδια η οικογένεια έδωσε πολλούς  αξιόλογους άνδρες στην πατρίδα και έβγαλε δύο πρωθυπουργούς αργότερα (1900).

 

Προχωράς λίγο πιο κάτω και φθάνεις στην πλατεία του χωριού με τα μικρά καφενεδάκια και τα γραφικά μαγαζιά. Η θέα της ρεματιάς γεμίζει διαρκώς την ματιά σου καθώς απολαμβάνεις το ελληνικότατο καφέ σου. Θα ήταν ιεροσυλία να παραγγείλει κανείς φραπέ στο ηρωικό αυτό χωριό ή ακόμη χειρότερα να προσφωνήσει το σερβιτόρο “Ένα τούρκικο, παρακαλώ...”.  Κάτω από τον μεγαλοπρεπέστατο πλάτανο θα καταλήξεις το βράδυ για να δειπνήσεις αντικρίζοντας την άβυσσο της λαγκαδιάς, όπου το απόλυτο σκοτάδι σπάει μόνο το φωταγωγημένο ξωκλήσι που βρίσκεται στην απέναντι πλευρά. Το παντοπωλείο  του κυρ-Λεωνίδα θα σε ταξιδέψει στο χωροχρόνο, μιας και διατηρεί τις συνθήκες μιας άλλης εποχής, όπου τα λυγισμένα, ξύλινα, μισογεμάτα ράφια του αντέχουν ακόμη στο πέρασμα του χρόνου και της εισβολής των σύγχρονων mini market. Πέρα από τα παραδοσιακά μαγαζάκια που διαθέτουν ντόπια προϊόντα (μέλι, ζυμαρικά και διάφορα μπαχαρικά), αξίζει τον κόπο να χαζέψεις τα παλιά είδη, όπου η πραμάτεια τους σε μεταφέρει σε άλλες εποχές. Χειροκίνητα μπακιρένια ψεκαστήρια, σίδερα με κάρβουνο και χειροκίνητες μηχανές για την παρασκευή κιμά είναι μερικά από τα σπάνια καλούδια που μπορεί να θαυμάσει κανείς.

 

Κατά την περιήγηση στο χωριό χρειάζεται πάνω από όλα διάθεση για περπάτημα μια και το ανέβα κατέβα στα πέτρινα σοκάκια αποτελεί ένα ξεχωριστό μεν αλλά δε κουραστικό adventure. Το γραφικό χωριό, χωρίζεται σε δύο τμήματα την Άνω και την Κάτω Γειτονιά. Ανάμεσα στα σημαντικότερα αξιοθέατα αποτελεί το σπίτι των Δεληγιάννηδων που βρίσκεται στην Άνω Γειτονιά και κοσμείται με κειμήλια της οικογένειας των προεστών. Δεν θα παραλείψει κανείς να θαυμάσει την αξιόλογη εκκλησία των Αγίων Ταξιαρχών, κτίσμα του 1805, όπου το υπέρθυρο της νότιας εισόδου στολίζει η μαρμάρινη παράσταση του Εσταυρωμένου, πρωτοφανές γεγονός για ορθόδοξη εκκλησία, στοιχείο που δείχνει την έντονη επίδραση από τους καθολικούς ναούς. Πανέμορφο και συγχρόνως επιβλητικό είναι το πέτρινο γυμνάσιο του χωριού που κερδίζει τις εντυπώσεις με την άρτια κατασκευή του στην κεντρική πλατεία του χωριού.

 

Ξεχωριστά μαστόρια

Τα Λαγκάδια είναι γνωστά για τους περίφημους μαστόρους τους, που έχουν αφήσει εποχή σε όλη την Ελλάδα. Από τις αρχές του 18ου αιώνα οι Λαγκαδιανοί ασχολούνταν στην πλειοψηφία τους με το επάγγελμα του χτίστη, όπου η παράδοσή τους έχει βαθιά τις ρίζες της κυρίως στους βλαχομαστόρους που είχαν φύγει από την πτώση του βυζαντίου για την Ιταλία και στην συνέχεια ξαναγύρισαν και εγκαταστάθηκαν στο Άκοβο και το Βυζίκι. Τα υλικά που χρησιμοποιούσαν για την επεξεργασία της πέτρας ήταν πρωτογενή. Για να στερεώσουν τις πέτρες μεταξύ τους, κατασκεύαζαν ένα μείγμα ζεσταμένου θειαφιού και κρόκου αβγού, το οποίο μόλις στέγνωνε, ήταν απόλυτα συμπαγές. Όσο για το χτίσιμο των θόλων, των σημείων επαφής του υπογείου και του ισόγειου ενός σπιτιού, χρησιμοποιούσαν μείγμα από κοκκινόχωμα και ασβέστη.  Σε γενικές γραμμές τα Λαγκαδιανά σπίτια είναι λιτά, παραλληλόγραμμα, με υπόγεια κατάλληλα για την διατήρηση τροφίμων.

 

Περπατώντας ανάμεσα στο σοκάκια εντυπωσιάζεσαι από την καθαριότητα που επικρατεί στους δρόμους. Να φανταστεί κανείς ότι μέχρι και κάδους για τον διαχωρισμό απορριμμάτων βλέπεις σ’αυτό το ορεινό χωριό. Το συνεχές ανέβα-κατέβα απαιτεί στάσεις, που έτσι κι αλλιώς πραγματοποιείς για να θαυμάσεις τα χαμηλοτάβανα κάτω τμήματα των σπιτιών, τις γραφικές πόρτες, τα μακρόστενα μπαλκόνια και τα ιδιόμορφα, μινιμαλιστικών διαστάσεων παραθυράκια. Σχεδόν κάθε σπίτι έχει να επιδείξει κάτι το μοναδικό. Μέχρι και εξωτερικό, μεταλλικό παγκάρι σε εκκλησία θα δεις στα Λαγκάδια, γεγονός που επιβεβαιώνει όχι μόνο την αυθεντικότητα του χωριού αλλά και την ασφάλεια που επικρατεί, ακόμη και στις μέρες μας. Παρόλο ότι το χωριό είναι κατάμεστο στα πλατάνια και τις καρυδιές οι χωρικοί τονίζουν την αγάπη τους για τα πλούσια χρώματα της φύσης, γεμίζοντας αυλές, μπαλκόνια και τα στενά πέτρινα σοκάκια με κάθε λογής λουλούδια.

 

Το απόγευμα χάνεις τη ματιά σου στο βάθος της λαγκαδιάς ρεμβάζοντας από το μπαλκόνι του καταλύματος σου. Συντροφιά σου ο ήχος του κελαρύσματος των νερών, που ενισχύεται από το αμφιθεατρικό σχήμα των λόφων. Απολαμβάνεις την πραγματική, απόλυτη ηρεμία με μία θέα ξεχωριστή. Το βράδυ το τοπίο μεταμορφώνεται, γίνεται πιο σκοτεινό αλλά ταυτόχρονα μαγευτικό, όπου σε συνδυασμό με τα αρώματα της φύσης διαχέουν την γαλήνη στο κορμί σου.  Στις τοπικές γεύσεις δεν μπορείς να αντισταθείς μιας και στο κεντρικό εστιατόριο, κάτω από το μεγάλο πλάτανο της πλατείας τα πιρούνια παίρνουν... φωτιά. “Μαύρα θα τα βάψουν” οι χορτοφάγοι μιας και από το καθημερινό μενού δεν λείπουν τα αρνάκια, σε κάθε είδους μορφή και τα γουρουνόπουλα που τα απολαμβάνεις παρέα με το home made κρασί. Η αυλαία πέφτει, καθώς το σκοτάδι γίνεται όλο και πιο βαθύ. Οι καφενέδες ερημώνουν και η απόλυτη ησυχία απλώνεται γλυκά στην πλαγιά το χωριού. Η νύχτα πλέον έχει έρθει το ηρωικό χωριό, το οποίο έχει καταφέρει να σε μαγέψει με κάθε τρόπο. Σβήνοντας το φως του δωματίου σου πέφτει πλήρη σιγή και σκέφτεσαι ότι θα ξανάρθεις, λίαν συντόμως για να θαυμάσεις ξανά τις ομορφιές του. 

 

Χρήσιμες πληροφορίες

Δήμος: 27950-43211

Αστυνομία: 27950-43333

Αγροτικό ιατρείο: 27950-43214

 

 




Το πέτρινο, επιβλητικό κτήριο του τοπικού γυμνασίου ελκύει τη ματιά του κάθε επισκέπτη.

“Συλλεκτικό κομμάτι” θα χαρακτήριζε κανείς το μικρό παντοπωλείο που βρίσκεται στον κεντρικό δρόμο του χωριού.

Χαίρεσαι να περπατάς ανάμεσα στα στενά πλινθόκτιστα σοκάκια του χωριού.

Απίστευτα καλούδια βρίσκει κανείς στα παλαιοπωλεία.

Πανέμορφο το κωδονοστάσι με το μεγαλοπρεπές ρολόι.

Το εξωτερικό παγκάρι αποτελεί είδος προς εξαφάνιση.

Οι παλιές πόρτες διακρίνονται για την γραφικότητα και την φινέτσα τους.

Ο κυρ Θανάσης εν ώρα δουλειάς στο προσωπικό του εργαστήρι